3 - استمناء مسئله 1676 - اگر روزه‌دار استمناء كند يعنى كارى كند كه منى از او بيرون آيد ، روزه‌اش باطل مىشود . مسئله 1677 - اگر بىاختيار منى از او بيرون آيد ، روزه‌اش باطل نيست . ولى اگر كارى كند كه بىاختيار منى از او بيرون آيد صور مختلفى دارد : ، يا قصد منى دارد ، يا فقط عادت به خروج منى دارد ، يا هم عادت دارد و هم قصد ، يا نه عادت دارد و نه قصد ، و در صورت اخير يا اطمينان دارد كه منى خارج نمىشود يا اطمينان ندارد ، و در هر صورت كار او يا از قبيل نگاه و مكالمه است ، يا از قبيل بوسه و دست گذاشتن است و بنابر احتياط واجب در همهء اقسام روزه‌اش باطل مىشود هر چند در بعضى از صور باطل نشدن خالى از وجه نيست و بهر حال بايد تا غروب امساك نمايد . مسئله 1678 - هرگاه روزه‌دار بداند كه اگر در روز بخوابد محتلم مىشود ، يعنى در خواب منى از او بيرون مىآيد اگر به زحمت نمىافتد بهتر است نخوابد و اگر بخوابد و محتلم بشود روزه‌اش صحيح است ولى بنابراحتياط مستحب روزه را تمام كند و قضاى آن را هم بگيرد . ولى اگر به اين قصد بخوابد كه محتلم شود حكم مسئله پيش را دارد . مسئله 1679 - اگر روزه‌دار در حال بيرون آمدن منى از خواب بيدار شود ، واجب نيست از بيرون آمدن آن جلوگيرى كند و روزه‌اش صحيح است ولى نبايد عمداً كارى كند كه تشديد شود و منى بيشتر بيرون آيد . مسئله 1680 - روزه‌دارى كه محتلم شده ، مىتواند بول كند و به دستورى كه در مسئلهء 81 گفته شد ، استبراء نمايد . هر چند بداند به واسطه بول يا استبراء كردن باقى مانده منى از مجرى بيرون مىآيد ولى در صورتى كه غسل كرده باشد نمىتواند استبراء كند . و اگر بداند كه در مجرى چيزى مانده و اگر پيش از غسل بول نكند بعد از غسل بيرون بيايد بنابراحتياط واجب پيش از غسل بايد بول كند . مسئله 1681 - اگر به قصد بيرون آمدن منى كارى انجام دهد در صورتى كه منى از او بيرون نيايد روزه‌اش باطل نمىشود . ولى اگر توجّه دارد كه استمناء موجب بطلان روزه است و در عين حال به قصد بيرون آمدن منى چنين كند روزه‌اش باطل است هر چند بيرون نيايد .